Lage Zwaluwe – “Ik daag jullie uit om dit weekend, volgende week of op een ander moment bij dit monument terug te komen met iemand die het verhaal van de liniecrossers nog niet kent. En dan vraag ik jullie om die persoon te vertellen over de daden van de 21 liniecrossers en ik vraag jullie om samen te kijken naar de overkant van de Amer, naar de Biesbosch, en stil te staan bij hetgeen de liniecrossers in dat ingewikkelde natuurgebied hebben doorstaan tijdens hun crossings. Door er samen over te praten, zorgen we ervoor dat het verhaal van deze dappere mannen nooit verloren gaat.”

Door Marie-José Mol

Deze oproep deed burgemeester Boy Scholtze in zijn toespraak aan de leerlingen van groep 7 en 8 van basisschool de Grienden tijdens de adoptieoverdracht van het liniecrossersmonument. De herdenking die dit jaar voor de 13e keer plaatsvond, werd gehouden op vrijdagochtend 8 november bij het liniecrossersmonument aan de Amer.

Liniecrossers

De liniecrossers zijn van groot belang geweest voor de bevrijding van Nederland. Nadat Zuid-Nederland bevrijd was, vormden de grote rivieren een natuurlijke frontlinie tussen het bevrijde zuiden en de rest van Nederland dat nog bezet werd door de Duitsers. Door het hevige verzet van de bezetters was het niet mogelijk om de rivieren over te steken. De Biesbosch was echter een gebied dat de bezetters angst aanjoeg en waar ze liever niet kwamen vanwege het grote verschil tussen eb en vloed, de ondoordringbare begroeiing en de wirwar van smalle kreken. Bovendien was het er ’s nachts koud en pikdonker. De Biesbosch werd het domein van de liniecrossers. Met gevaar voor eigen leven en ook ten koste van hun leven, maakten ze ’s nachts in kano’s crossings om medicijnen, documenten en personen over te brengen. Er zijn 374 crossings geweest op twee routes: Werkendam - Drimmelen en Lage-Zwaluwe - Sliedrecht.

Ray Klaassens komt door het riet aangelopen

Vanwege de 80-jarige bevrijding waren in de gemeente Drimmelen al diverse activiteiten georganiseerd. Ook bij deze herdenking was stilgestaan bij dit jubileum. Achter trommelaar André kwamen de leerlingen van groep 7 en 8 van basisschool De Grienden aangelopen over het asfaltpad langs de Amer. Ze namen plaats bij het beeld van de liniecrosser. Nadat Gert-Jan Fens (Stichting verzetsgroep De Liniecrossers) warme welkomstwoorden had gesproken, was het geluid te horen van peddels die in het water neerkwamen, gevolgd door mannenstemmen en het knakken van rietstengels. De aanwezigen snelden naar de oever van de Amer waar twee militairen met rugzakken om uit het riet opdoken. Oud-commando Ray Klaassens (ook bekend van het televisieprogramma Kamp van Koningsbrugge) en Willem van de Vlist (voorzitter stichting Linie-Crossers Sliedrecht) waren vanwege de 80-jarige herdenking aanwezig bij deze ceremonie.

Laten we deze ceremonie omzetten in daden

Het was stil op het moment dat Ray Klaassens het woord nam. Hij sprak de hoop uit dat deze mooie ceremonie mag overgaan in actie en we iets doen met de lessen die de liniecrossers ons hebben geleerd. “Geschiedenis zijn verhalen die ons inspireren en die ons iets willen leren, maar dan moeten we er wel iets mee doen. De liniecrossers hadden kernwaarden die lijken op die van ons: moed, beleid, trots, eer en trouw. Dat is iets wat ze verbond en waardoor ze zonder eigen belang iets konden doen voor een ander, voor de vrijheid. Het ging er niet om wat ze konden, wat ze wisten, maar wie ze waren. En daar zit een ontzettend grote les in. Als je weet wie je bent, kun je worden wat je wilt zijn. En dat kost moeite en doet soms pijn, maar als je bereid bent om die moeite te doen, kun je iets betekenen voor een ander. Ik hoop dat dat stuk hier achter mag blijven.” “Wow, die man kan spreken,” klonk het uit het publiek tijdens het applaus dat volgde op de toespraak van Klaassens.

Overdracht liniecrosserstas

Meneer Gert kwam samen met Neva en Tim (groep 8) en Ruben en Jazlinn (groep 7) naar het monument gelopen. De leerlingen van groep 8 overhandigden de liniecrosserstas aan de leerlingen van groep 7 en daarmee is groep 7 nu een jaar lang verantwoordelijk voor dit oorlogsmonument. De leerkracht stond vervolgens stil bij de betekenis van vrijheid in verbondenheid en hoe ze dat aan de leerlingen proberen door te geven.

Kranslegging

Ray Klaassens had vervolgens de eer om samen met Marwan en Christiaan een krans te leggen bij het monument. Aansluitend legden Heleen Hoffmans en Floris van der Hoek (kinderen van twee liniecrossers) een krans bij het beeld van de liniecrosser. Vervolgens reikten Emmy en Rick rode bloemen uit aan alle kinderen van groep 7 en 8 die om beurten een bloem neerlegden bij het monument. Een traditie bij deze ceremonie is ook het voorlezen van gedichten. Deze keer hadden Xanti, Robin en Luuk de eer om hun zelfgeschreven gedicht voor te lezen. Aandachtig luisterde iedereen naar de woorden van de kinderen.

Liniecrossers boden een brug naar vrijheid

In zijn toespraak stond burgemeester Boy Scholtze stil bij het Noord-Brabantse thema voor de 80-jarige bevrijding: ‘een brug naar de naar vrijheid’. “De liniecrossers boden letterlijk een brug naar de vrijheid, maar dat thema is ook figuurlijk bedoeld. “Zo scheppen de liniecrossers blijvend een band, een onzichtbare brug, tussen Sliedrecht en Lage Zwaluwe. We moeten dat verhaal dan ook samen blijven vertellen.” Tevens bedankte hij Jan de Vries, burgemeester van Sliedrecht voor zijn aanwezigheid. Hij vervolgde met de oproep aan de leerlingen van groep 7 en 8 om op een ander moment bij het monument terug te komen en met iemand te praten over de liniecrossers. “Het verhaal van de liniecrossers moet worden doorgeven en daarbij vormen jullie, evenals Stichting Verzetsgroep de Liniecrossers, een brug tussen het heden en verleden."

Deze aangrijpende woorden werden gevolgd door The Last Post ten gehore gebracht door Harry van Avendonk. Daarna volgden twee indrukwekkende minuten stilte. En met het zingen van Nederlandse volkslied kwam deze ceremonie ten einde.