Vapen is ongezond, extreem giftig voor de natuur en brandgevaarlijk voor de vuilverbranding. Toch is vapen immens populair, vooral onder jongeren. De zwerfafvalpakkers vinden regelmatig weggooide vapes in bermen, perken en straten. Om de schadelijke en desastreuse gevolgen van vapen onder de aandacht te brengen heeft zwerfafvalpakker Chris van den Diepstraten van de verzamelde vapes een groot kunstwerk in de vorm van een bom gemaakt, genaamd VAPEschrikkelijk. Van maandag 10 maart tot 10 april staat het kunstwerk in de hal van het gemeentehuis.

Door Marie-José Mol

De vape of elektronische sigaret blijkt zeker zo ongezond als de gewone sigaret. Vapes produceren geen teer, maar bevatten wel een hoge dosis nicotine en allerlei chemische stoffen. Bij gebruik komen giftige metalen vrij (o.a. lood, cadmium, chroom en nikkel) die via het inhaleren in de longen en andere lichaamsdelen terechtkomen. Vapen kan dan ook ernstige schade toebrengen aan luchtwegen, hersenen en organen. Daarnaast is vapen zeer verslavingsgevoelig.

Vapes zijn extreem vervuilend voor de natuur

Behalve dat vapen veel nadelige lichamelijke en psychische effecten heeft, is het ook zeer giftig voor de natuur. Vapes zijn brandgevaarlijk en extreem vervuilend. Veel vapes, worden niet gerecycled, maar achteloos weggegooid in de natuur of in vuilnisbakken wat de nodige risico’s met zich meebrengt voor het milieu, maar ook voor de medewerkers van afval- en recyclingbedrijven. Wegwerpvapes bevatten namelijk kleine batterijen. In die batterijen bevindt zich lithium, cadmium, nikkel, ijzer, zink en mangaan. Stoffen die zeer giftig zijn voor het milieu. Daarnaast bevatten vapes schadelijke e-vloeistoffen, zware metalen en plastic. Die laatste twee zullen nooit vergaan, maar brokkelen af tot microdeeltjes. Schadelijke chemicaliën komen in de grond en in het water terecht met desastreuse gevolgen voor het ecosysteem. Daarnaast zijn vapes ook zeer gevaarlijk voor de vuilverbranding. Brandgevaar ligt op de loer bij een verkeerde verwerking van het afval.

Een kunstwerk in de vorm van een bom

De ZAPpers (ZwerfAfvalPakkers) komen tot hun grote frustratie veel weggegooide vapes in bermen, perken en op straat tegen. Om het gevaar van vapen en de desastreuse gevolgen voor de natuur eens extra onder de aandacht te brengen, heeft ZAPper Chris van den Diepstraten het kunstwerk VAPEschrikkelijk gemaakt. “Vapen is een bom voor de natuur en het is ongezond voor mensen. Met dit kunstwerk dat dan ook een bom voorstelt, laten we zien dat vapen feitelijk een bom is voor alles, voor zowel mens als natuur,” vertelt de initiatiefnemer.

Een kunstwerk van vapes en rokersafval

Het kunstwerk VAPEschrikkelijk is in vijf dagen gemaakt van 278 vapes en van andere rokersmaterialen die de ZAPpers hebben gevonden, zoals aanstekers, pakjes sigaretten en rookblikjes. Materialen die helemaal niet in de natuur thuis horen. Het is afval dat door anderen is achtergelaten. “Alle vapes hebben, uit veiligheid voor mijn woning, gedurende een week in een emmer water gelegen. Een enkele keer begonnen de lichtjes van de vapes te knipperen wanneer ik per ongeluk tegen de emmer stootte. Nadat de vapes in de zon hadden gedroogd, heb ik ze met speciale lijm en kit aan elkaar bevestigd.” Chris van den Diepstraten heeft het kunstwerk bedacht en gefabriceerd, maar hij benadrukt dat hij het kunstwerk heeft kunnen maken dankzij de hulp van de ZAPpers uit de gemeente Drimmelen en Oosterhout. Zij hebben meegeholpen om de vapes te verzamelen.

Waardering voor een ludiek statement

Het kunstwerk is voor de eerste keer gepresenteerd tijdens World CleanUp Day in september 2024 in Made. Ook is het kunstwerk tentoongesteld tijdens het Prettig Leven Event. Sinds maandag 10 maart staat het kunstwerk in de hal van het gemeentehuis. “Ik vind het echt een hele eer dat het kunstwerk gedurende een maand in de hal van het gemeentehuis mag staan. Met dit kunstwerk willen we op een ludieke manier een statement afgeven en mensen laten inzien dat vapen verschrikkelijk is voor mens en natuur. We waarderen het enorm dat de gemeente zich betrokken voelt en ons op deze manier aandacht geeft,” aldus Chris van den Diepstraten. Met de landelijke Opschoondag en de zomervakantie in het vooruitzicht, is het wellicht wat drukker in het gemeentehuis waardoor meer mensen dit kunstwerk zien.

“We weten allemaal dat vapen slecht is voor mens en natuur en dat het geen gezond alternatief is voor roken. De ZAPpers verrichten goed werk door al het zwerfafval op te prikken, waaronder vapes. Met dit kunstwerk willen zij op een ludieke manier aandacht vragen voor het gevaar van vapen. Als gemeente helpen we dan ook graag om het kunstwerk op deze manier onder de aandacht te brengen,” geeft wethouder Jürgen Vissers namens de gemeente als reactie.

Hopelijk draagt dit kunstwerk bij aan een stukje bewustwording van het gevaar van vapen. Door vapes in te leveren bij de milieustraat of in een inleverbak in de winkel, wordt al veel schade aan de natuur voorkomen. We hebben tenslotte maar één aarde. Het is belangrijk om daar respectvol mee om.