Door Michiel Peeters

Tijdloos

Waar bleef de tijd van

rennen in het gras

en altijd speelkwartier.

Waar bleef de tijd

die tijdloos verglijdt

met vogels in mijn hoofd

en zomerbloemen in een wintertuin.

Tijd, wat is dat toch,

niet gisteren, niet morgen,

en nu is nu al bijna voorbij;

luikjes die zich openden

deuren werden gesloten.

Wat deed de tijd dromen

van slagroombergen

heimwee naar... hopen op

bomen die groeiden tot

aan de hemel

met rijpe vruchten voor het oprapen.

Nel Knoop kijkt met deze proloog terug op sprankelende jeugdherinneringen. Het kloeke werk doorspekt haar leven waarin kunst altijd aanwezig is, verhalen ontstonden. Van al die anekdotes die ik hoorde over vroeger, of zelf vertelde, schreef ik kladblokken en opschrijfboekjes vol. Dat is nu een boek geworden,” lacht de kunstenaar met Madese roots.

Het is net of je een keramische ‘tuin der lusten’ binnenstapt in het huis-atelier-expositieruimte van de Oosterhoutse kunstenaar Nel Knoop. De geboren en getogen energieke Madese ( geboren Raaijmakers, naast De Korenbeurs,1942) vertoeft dagelijks in een ware kunsthemel. Keramische en bronzen engelen, fantasierijke sculpturen en borstbeelden, organische klokken zorgen samen voor rust en dynamiek. Nel Knoop lijkt verslaafd aan keramiek. Haar woonstee ademt fantasie, energie tot een weldadige rust. Het deed me meteen denken aan een uitzending van het televisieprogramma Kloostergasten waarin Douwe Bob figureerde in de hem omringende stilte en de woorden: Het heden van de voorbijgegane dingen is herinnering; dat van de tegenwoordige dingen ervaring, en dat van de toekomstige dingen verwachting. Woorden en zinnen die perfect passen bij het boek van Nel Knoop.

'Leven en dood horen bij elkaar. Dat thema komt vaak terug in mijn werk. Vandaar dat ‘engelen’ mijn passie vormen. Ze verbinden voor mij wat we wel en wat we niet zien. Hiermee houd ik het mysterie dood, levend, wel met een keramische sarcofaag eromheen, zodat je met een verdrietige knipoog erna kunt kijken. Dit boek is een sarcofoog van woorden uit mijn Madese jeugdjaren. Voor mij geeft dat troost aan degenen die achterblijven.'

Kerkstraat en ‘den Boelie’

‘Nog altijd hoor ik in mijn bovenste kamer af en toe het geluid van de torenklok van de Bernarduskerk tegenover ons huis. Die sloeg op de halve uren één keer, op de hele uren heel langzaam van één tot twaalf. Ik telde altijd mee. ’s Avonds in bed kwam ik meestal niet verder dan tot half negen. De kerkklok tegenover was voor ons heel gewoon.’ Een andere zin uit het verleden van Nel. Op de toren stond een haan, die met alle winden meewaaide, naar de beminden en de ongelovigen, want die waren er ook in ons dorp. Maar met kinderen van die ongelovigen mochten wij niet spelen en zeker niet thuiskomen.’ Het boekwerk bevat tal van anekdotes over Made, zoals het verhaal over het kerkhof, Philip, Antwerpen, onze buren, stoffeltje, het klooster, de processie, riolering in onze straat en ‘den boelie’ een NSB’er die ’s middags recht voor de bushalte in de Kerkstraat werd doodgeschoten met twee pistoolschoten door twee mannen. Zo bevat het boek, liefst 286 pagina’s, tal van verhalen uit het Madese uit de ‘bovenkamer’ van Nel Knoop. Het is smullen van zoveel historie.

De anekdote over Piet, het buurvriendje van Nel, van een paar huizen verderop in de Kerkstraat. Piet zat op de jongensschool en Nel op de meisjesschool. De nonnen vertelden over kabouters, engeltjes en de duivel in de pastorietuin. Piet hoorde nooit over duivels en engeltjes. Piet zei tegen Peetje (Nel), “van onze mister moet ik ‘somme lere’, die heb ik nie nodig want ik ga toch mee ooze vrachtwaoge, rije. daor hedde gin somme vur nodig.”

Fantasie

Nel voelt zich in haar woonatelier de gelukkigste mens ter wereld. Dit is dé kraamkamer van fantasierijke mooie kunst. Keramische kunst die ze kleurrijk afbakt op elfhonderd twintig graden in haar enorme oven. Kunst waarbij je omkijkt met een glimlach. Woorden groeperen is een andere kunst die ze nu beheerst, getuigt dit boekwerk, dat ook al in de bibliotheek in haar geboortedorp ligt. Haar schrijftalent etaleerde ze voorheen ook al op haar bronzen ranke beelden met haiku’s, een Japanse versvorm van drie versregels van 5, 7 en 5 lettergrepen.

"Krijg vaak de vraag: waar komt je inspiratie vandaan? Het is een manier van kijken, een weerspiegeling van wie ik ben,” besluit Nel Knoop, met haar ‘Omkijken met een glimlach’.

Benieuwd naar het boekwerk van Nel Knoop. Kijk eens bij Primera in de Marktstraat te Made of Het Verboden Rijk aan de Arendstraat 32 in Oosterhout. Fanmail naar: nelknoop@gmail.com.