Onder grote belangstelling is op vrijdag 10 april het vernieuwde havenplein in Terheijden officieel geopend. Het plein, dat een ingrijpende metamorfose heeft ondergaan, vormt nu het decor voor een unieke nieuwe blikvanger: de Traaise Vertelmuur. Deze combinatie van kunst, geschiedenis en herinrichting markeert een belangrijke stap in de ontwikkeling van het gebied. De opening werd feestelijk gevierd en stond in het teken van trots, verbinding en het doorgeven van verhalen.

Door Kitty Lokate

Welkomstwoord aan het water

Wethouder Patrick Akkermans heette de aanwezigen van harte welkom op het vernieuwde plein. Hij benadrukte hoe belangrijk deze plek altijd al is geweest voor het dorp, en hoe noodzakelijk het was om de omgeving opnieuw in te richten nadat de betonnen keermuur was geplaatst. Met meer groen, overzicht en ruimte is het havengebied nu veiliger én aantrekkelijker geworden.

De afgelopen maanden is er hard gewerkt om het gebied opnieuw vorm te geven. De aanleg van de keermuur, bedoeld als bescherming tegen hoog water, bood tegelijk kansen voor een nieuwe uitstraling. Juist op die muur kreeg een bijzonder idee vorm: een kunstwerk dat de geschiedenis van Terheijden vertelt.

De geboorte van de Traaise Vertelmuur

Lydia Jorna van Toeristisch Traaie nam het publiek mee in het ontstaan van het project. Aanvankelijk had de organisatie grote bedenkingen bij de komst van de keermuur, omdat deze het zicht op de karakteristieke havenkade zou verstoren. Toen bleek dat de muur toch zou worden geplaatst, besloten zij van de nood een deugd te maken. Er kwam een idee van een tijdlijn, in navolging van de tijdlijn die rond de kerk Antoniusabt ligt én in samenspel met de aanwezige watertrap bij de Schans.

Drie lokale historici – Johan van der Made, Fer van Vuren en Pierre Gruca – stelden een complete canon van Terheijden samen. Kunstenares Carlijn van der Leede bracht al deze verhalen vervolgens tot leven in dertig prachtig vormgegeven panelen. Uitgevoerd in cortenstaal, dat langzaam zijn warme roestkleur ontwikkelt, vormt de muur nu een indrukwekkende tijdlijn die duizenden jaren geschiedenis laat zien.

3000 voor Christus

De tijdlijn, op zowel de voor- als achterkant van de muur, begint bij een oude bijl uit 3000 voor Christus. Via onderwerpen als turfwinning (1280-1400), de bouw van de Kleine Schans (1639), de oprichting van de harmonie (1858), de Tweede Wereldoorlog (1940-1945), de Watersnoodramp (1953), het volkslied van Terheijden (1972), de bouw van het Puzzelbad (1973) en de komst van het pontje over de Mark (1992), eindigt de tijdlijn bij het Traais Energie Collectief (2023). Aan de kant van de haven zijn enkele lege panelen, hiervoor komen bankjes te staan.

Een plek die beschermt én vertelt

Tijdens haar toespraak benadrukte Jorna hoe bijzonder deze plek is geworden: een muur die beschermt, maar tegelijk de verhalen van het dorp doorgeeft. Ze riep iedereen op om niet alleen te komen kijken, maar vooral te blijven vertellen en doorvertellen. Want: “We zijn uiteindelijk allemaal onderdeel van het volgende paneel.”

Na de officiële woorden volgde het symbolische moment waarop omstanders gezamenlijk de verpakking van de panelen verwijderden. Meteen werd zichtbaar hoe rijk en gedetailleerd de illustraties zijn, al zullen ze de komende tijd nog verder tot leven komen wanneer het roestproces vordert.

Met elkaar verder

Met een hapje en een drankje werd de opening feestelijk afgesloten. Bezoekers liepen langs de panelen, bekeken de gebeurtenissen uit het verre en recente verleden en genoten van het vernieuwde plein.

De Traaise Vertelmuur vormt niet alleen een aanwinst voor het havengebied, maar ook een blijvende uitnodiging om de geschiedenis van Terheijden levend te houden – voor bewoners, bezoekers en vooral voor toekomstige generaties.