Het klimaatprobleem staat wereldwijd hoog op de agenda. Tijdens de nationale Klimaatweek van 10 t/m 16 november werden in allerlei plaatsen acties georganiseerd om inwoners te inspireren zich in te zetten voor een beter klimaat en een duurzamer leven. Ook in de gemeente Drimmelen waren er diverse activiteiten. Daarbij draaide het niet alleen om energiebesparing en de verduurzaming van huizen, maar ook om de vraag: Wat kan ik doen? Want als we allemaal in ons dagelijks leven een kleine stap zetten, is de impact groot en kunnen we echt iets veranderen.

Door Marie-José Mol

De Klimaatweek werd maandagavond afgetrapt met de lezing ‘Think Big, Act Now’ van gastspreker Babette Porcelijn, op initiatief van het samenwerkingsnetwerk Groene Plu. Tijdens deze lezing werd de verborgen milieu-impact van de westerse consumptiemaatschappij op het milieu wereldwijd, inzichtelijk gemaakt. De kernboodschap die tijdens de presentatie werd gegeven, was het spreekwoordelijke: ‘Bezint eer ge begint’. Van verschillende soorten producten, handelingen en diensten (o.a. douchen, aanschaf van kleding en spullen, gebruik auto en openbaar vervoer, eten van vlees en zuivel) werd duidelijk gemaakt wat de gevolgen voor het milieu zijn op het gebied van stikstofuitstoot, diverse soorten vervuiling en landgebruik en ontbossing. En wat blijkt? Vooral de aanschaf van spullen is heel milieubelastend omdat daarbij sprake is van veel verborgen milieu-impact.

De aanschaf van spullen leidt tot milieuschade in lagelonenlanden

Als we een nieuwe laptop kopen, ontstaat al snel de vraag: Wat doe ik met die oude laptop? Bewaar ik die of gooi ik die weg? Breng ik die naar de milieustraat of belandt die bij het restafval? Maar eigenlijk zou de vraag moeten zijn: Heb ik die nieuwe laptop daadwerkelijk nodig? Kan de oude nog gerepareerd worden? En wat zijn de milieugevolgen van de aanschaf van mijn nieuwe laptop in het productieland? Vaak staan we wel stil bij de gevolgen voor het milieu als we de nieuwe laptop gebruiken (zoals stroomgebruik), maar beseffen we niet hoe groot de milieu-impact is in het lagelonenland waar die nieuwe laptop wordt geproduceerd. We weten niet hoeveel natuur daar verdwijnt door de bouw van fabrieken, hoe groot de stikstofuitstoot is of onder welke erbarmelijke omstandigheden de grondstoffen worden gedolven, vaak door kinderen. Dat is de verborgen milieu-impact en die is vier keer zo groot dan de impact van het gebruik.

Iedereen heeft invloed op zijn koopgedrag

Edith Verkooijen is via Goeie Kost! verbonden aan Groene Plu en sinds twee maanden de nieuwe klimaatburgemeester van de gemeente Drimmelen. “Een belangrijke stap naar milieubewustzijn is jezelf de vraag te stellen: Heb ik het echt nodig?” geeft ze in vervolg op de lezing aan. “Heb ik die nieuwe kerstballen echt nodig of zijn de kerstballen van vorig jaar ook nog goed? Heeft mijn kind die nieuwe pop echt nodig of heeft ze er genoeg? Als je besluit dat je het product toch nodig hebt, ontstaan nieuwe vragen: Koop ik nieuwe spullen of shop ik bij een kringloopwinkel? Als ik voor nieuwe spullen kies, ben ik dan bereid een hoger bedrag te betalen in een Nederlandse winkel of speur ik Chinese webwinkels af voor een zo laag mogelijke prijs?” Ze vervolgt: “Voor voedsel geldt hetzelfde. Koop ik duurdere FairTrade chocolade waar boeren een eerlijke prijs krijgen of koop ik goedkopere chocolade? Kies ik voor duurder biologisch voedsel waarbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met het milieu en dierenwelzijn of voor goedkopere producten? Kies ik voor wasbare luiers of wegwerpluiers? Deze voorbeelden geven aan dat iedereen invloed heeft op zijn koopgedrag.”

Ruim 60 zakken zwerfaval in twee weken opgeprikt

Klimaatverbetering omvat meer dan verandering van koopgedrag. Een groep ZwerfAfvalPakkers (ZAPpers) zet zich wekelijks of maandelijks in om de dorpen zwerfafvalvrij te maken. Ze lopen gewapend met stok en vuilniszak en herkenbaar aan de gele hesjes door de dorpen en struinen straten af op zoek naar afval dat is achtergelaten door anderen. Om inwoners bewust te maken van de zwerfafvalproblematiek, bedachten de ZAPpers tijdens de Klimaatweek een ludieke actie. Op zaterdagochtend 15 november legden ze alle afvalzakken die ze sinds 1 november in alle dorpskernen hebben opgehaald op het Raadhuisplein in Made neer. En dat waren ruim 60 volle vuilniszakken met troep dat anderen in slechts twee weken hebben achtergelaten. Daarnaast stonden nog losse spullen die ze hadden gevonden zoals een grote fles lachgas, een volle make-up koffer en enkele dozen.

Als we allemaal tien meter rondom ons huis bijhouden, hebben we schone dorpen

ZAPpers Joke, Patrick, Guus en Lisette ZAPpen omdat ze graag buiten zijn en zich storen aan het zwerfaval dat desastreus is voor dieren, planten en bomen. “We vinden vooral afval van fastfood, plastic verpakkingen van voorverpakte broodjes en lege zakjes knijpfruit. En we vinden veel gedumpt afval bij glasbakken en kledingcontainers,” vertellen ze. “Het is misschien een utopie, maar we zijn pas tevreden als we met lege vuilniszakken terugkomen van onze rondes want dat betekent dat er geen afval ligt. En ook voor het zwerfafvalprobleem geldt: de verbetering van het klimaat start dichtbij huis. Als we allemaal tien meter rondom ons huis bijhouden, dan hebben we schone dorpen,” besluiten de ZAPpers. Overigens hebben ze al het zwerfafval weer netjes opgeruimd.

Kortom: stel jezelf de vraag: Wat kan ik doen voor een beter milieu? Als we allemaal een kleine stap zetten, is de impact op een duurzaam milieu groot.