Zondag 15 maart werd het sfeervolle Witte Kerkje opnieuw gevuld met muziek tijdens een bijzonder theeconcert. In een warme, bijna intieme setting bracht het Ariosto Ensemble een programma vol Italiaanse madrigalen uit de 16e en 17e eeuw. Het publiek vulde het kerkje tot op een enkele stoel na, klaar voor een muzikale reis door de Renaissance.
Door Kitty Lokate
Een verrassend optreden zonder dirigent
De muzikale leiding lag bij Renée Kartodirdjo, al bleef zij tot het eind van het programma onzichtbaar als dirigent. In plaats daarvan zat ze op de eerste rij naast haar 97-jarige moeder en liet ze haar ensemble volledig zelfstandig zingen. Het was een moedige keuze, maar vooral een prachtige uitdaging voor de 14 zangers en zangeressen.
Om beurten gaven zij de begintonen en enkele inzetten aan. Daarna was het aan het koor zelf. Het vroeg om opperste concentratie, precies luisteren en vertrouwen op elkaar... en dat gebeurde. De muzikanten vonden elkaar schijnbaar moeiteloos, waardoor het publiek een vloeiend en sfeervol geheel kreeg voorgeschoteld.
De kracht van polyfone muziek
De madrigalen werden polyfoon uitgevoerd: elke stem heeft zijn eigen melodische lijn, die samen een weefsel van klanken vormt. In de akoestiek van het kleine kerkje vielen die lijnen prachtig samen. Het was soms bijna onmogelijk te horen wie welke partij zong: de stemmen vloeiden in elkaar over als één ademend klanklichaam.
Het grootste deel van het programma was a capella, maar soms werd het ensemble subtiel ondersteund door klavecimbel en gamba. De warme, bijna menselijke klank van de gamba en de sprankelende tonen van het klavecimbel, bespeeld door Eelco Kooiker, voegden een vleugje extra glans toe. De gamba van Martijn Verburgh trok bijzondere aandacht door zijn uitgesneden ezelskop als krul; een klein kunstwerk op zichzelf. De darmsnaren vroegen om regelmatig stemmen, een charmant detail dat het historische karakter nog tastbaarder maakte.
Tussen de madrigalen door waren enkele instrumentale nummers voor klavecimbel en gamba te horen, terwijl Monique Koop een keer met fluit meespeelde. Het geheel zorgde voor een afwisselend en boeiend programma.
Muziek die spreekt met woorden
Het programma 'Rime d’Amore' liet de band tussen literatuur en muziek horen. Teksten van onder andere Dante Alighieri, Francesco Petrarca en Torquato Tasso vormden de basis voor de madrigalen. De gedichten, vol hartstocht en verlangen, werden door componisten als Gabrieli, Monteverdi en Marenzio verklankt tot levendige, bijna tastbare emoties.
Het publiek luisterde ademloos en reageerde met warm enthousiasme. “Zonder publiek geen concert,” klonk het in het welkomstwoord en op deze middag bleek hoe waar dat is. Maar minstens zo waar: zonder zulke toegewijde muzikanten géén muziek die zo ontroert.
Vooruitblik
De theeconcertserie nadert zijn laatste optreden van dit seizoen. Op 12 april staat Mandoline Orkest Estrellita op het programma. Dit concert is inmiddels volledig uitverkocht; een veelbelovend vooruitzicht voor opnieuw een bijzonder muzikaal moment in Terheijden.